Bạn bè bắt đầu đi thực tập, cập nhật LinkedIn, gửi CV. Còn bạn vẫn đang tự hỏi: “Giờ mình nên làm gì tiếp?”
Câu trả lời phụ thuộc vào điều bạn đang cần. Chưa rõ hướng đi, thiếu trải nghiệm hay chưa biết cách viết về những việc đã làm là những tình huống khác nhau.
Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên có thể bắt đầu bằng việc nhận diện trạng thái hiện tại, rồi chọn một hành động cụ thể trong 14 ngày tới.
Sau FIRST LISTEN, TRACK 02 – FIND YOUR SOUND của HANU Career Ready – UNRELEASED đưa bạn trở về câu hỏi ấy: trước khi chỉnh cách kể, bạn đang có gì và cần gì?
1. Bốn trạng thái giúp bạn nhận diện nhu cầu hiện tại
Hãy xem trạng thái nào gần với mình nhất ở thời điểm này. Đây là công cụ để nhìn lại nhu cầu hiện tại, không phải bài kiểm tra năng lực.
Không có trạng thái tốt hay kém. Bạn cũng có thể chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác khi có thêm trải nghiệm hoặc thay đổi hướng đi.
The Wanderer: Chưa biết mình muốn làm gì
Bạn đọc tên các vị trí tuyển dụng nhưng chưa hình dung rõ công việc hằng ngày. Nhiều hướng nghe thú vị, nhưng chưa hướng nào đủ rõ để bắt đầu.
Lúc này, bạn có thể cần tìm hiểu công việc thực tế trước khi quyết định học thêm kỹ năng hay chuẩn bị hồ sơ.
Việc cần làm tiếp: đọc JD — bản mô tả công việc — của 2–3 vị trí, rồi chọn một hướng để thử.
Khi đọc, hãy chú ý nhiệm vụ chính, kỹ năng thường được nhắc đến và những phần khiến bạn muốn tìm hiểu thêm. Chưa cần chọn một nghề cho cả tương lai; bạn đang chọn hướng khám phá tiếp theo.
Gợi ý trong 14 ngày: đọc JD thật của ba vị trí đang tò mò và ghi lại một hướng muốn thử, kèm lý do lựa chọn.
The Songwriter: Có định hướng nhưng thiếu trải nghiệm phù hợp
Bạn đã có một hướng quan tâm, chẳng hạn truyền thông, tài chính hoặc nhân sự. Tuy nhiên, khi nhìn vào yêu cầu công việc, bạn chưa tìm được nhiều ví dụ từ trải nghiệm của mình.
Bạn có thể cần một cơ hội thực hành để hiểu công việc hơn và tạo ra bằng chứng về điều mình làm được.
Việc cần làm tiếp: thực hiện một mini-project hoặc tham gia hoạt động thực tế có liên quan.
Ví dụ, nếu muốn tìm hiểu công việc content, bạn có thể thử xây dựng một chuỗi bài cho một chủ đề cụ thể. Nếu quan tâm đến phân tích dữ liệu, hãy thử xử lý một bộ dữ liệu và trình bày kết quả.
Chọn phạm vi vừa sức để có thể hoàn thành, nhìn lại và nhận phản hồi.
Gợi ý trong 14 ngày: hoàn thành một sản phẩm nhỏ liên quan đến hướng đang chọn và ghi lại phần mình trực tiếp thực hiện.
The Unmixed: Đã làm nhiều nhưng chưa biết điều gì đáng viết
Bạn từng làm bài tập nhóm, tham gia câu lạc bộ, hỗ trợ sự kiện hoặc đi làm thêm. Nhưng khi mở CV, mọi thứ lại trở thành vài dòng chung chung.
Chất liệu đã có, chỉ là bạn chưa khai thác đủ rõ.
Việc cần làm tiếp: nhìn lại trải nghiệm theo ba câu hỏi: đã làm gì, bằng cách nào và kết quả ra sao?
Chẳng hạn, “tham gia tổ chức sự kiện” chưa cho thấy vai trò cụ thể. Hãy nhớ lại bạn phụ trách nội dung, theo dõi đăng ký hay hỗ trợ người tham gia; bạn thực hiện công việc thế nào và tạo ra đầu ra gì.
Chỉ bổ sung số liệu khi có căn cứ. Nếu chưa đo lường được kết quả, bạn vẫn có thể mô tả sản phẩm hoặc phần việc đã hoàn thành.
Gợi ý trong 14 ngày: chọn một trải nghiệm và viết lại thành 2–3 gạch đầu dòng, làm rõ đóng góp cá nhân.
The Ready: Đã có CV và hướng đi
Bạn đã xác định được vị trí muốn thử và có CV để giới thiệu bản thân. Bước tiếp theo là chuẩn bị cho một cơ hội cụ thể.
Việc cần làm tiếp: đối chiếu CV với JD, tùy chỉnh nội dung phù hợp và chuẩn bị phỏng vấn.
Hãy kiểm tra những yêu cầu nào bạn có trải nghiệm để chứng minh, thông tin nào cần làm rõ và câu hỏi nào có thể được đặt ra.
Việc tùy chỉnh cần dựa trên trải nghiệm thật. Bạn đang chọn cách giới thiệu phù hợp với từng vị trí, đồng thời chuẩn bị để giải thích những gì đã viết.
Gợi ý trong 14 ngày: chọn một JD phù hợp, hoàn thiện phiên bản CV tương ứng và luyện trả lời câu hỏi về trải nghiệm nổi bật nhất.
2. Your Next Move: Một việc duy nhất trong 14 ngày tới
Sau khi nhận diện trạng thái, hãy viết ra một việc duy nhất bạn sẽ làm.
Một hành động rõ cần có việc thực hiện, đầu ra và thời hạn. Bạn có thể dùng mẫu:
“Trong 14 ngày tới, tôi sẽ __________. Tôi biết mình đã hoàn thành khi __________.”
Ví dụ:
The Wanderer: đọc JD của ba vị trí và chọn một hướng để thử.
The Songwriter: hoàn thành một mini-project có sản phẩm xem được.
The Unmixed: viết lại một trải nghiệm, làm rõ nhiệm vụ, cách làm và kết quả.
The Ready: tùy chỉnh CV cho một JD và luyện giải thích những nội dung đã viết.
Nếu việc đã chọn quá lớn để hoàn thành trong hai tuần, hãy thu nhỏ phạm vi. Một đầu ra cụ thể sẽ giúp bạn có cơ sở để đánh giá bước tiếp theo.
3. Sau 14 ngày, hãy kiểm tra lại trạng thái của mình
Bạn có thể đã tìm được một hướng muốn thử, có thêm sản phẩm hoặc hiểu rõ hơn về trải nghiệm cũ.
Bạn cũng có thể nhận ra hướng vừa thử chưa phù hợp. Thông tin ấy vẫn giúp bạn điều chỉnh lựa chọn.
Hãy tự hỏi: mình đã làm được gì, biết thêm điều gì và cần làm gì tiếp? Trạng thái hiện tại có thể thay đổi cùng những câu trả lời đó.
4. FIND YOUR SOUND: Biết mình cần gì để bước tiếp
Mỗi người có một điểm xuất phát và nhu cầu khác nhau. Việc nhận diện trạng thái giúp bạn chọn bước tiếp phù hợp với mình ở thời điểm này.
Bạn đang là The Wanderer, The Songwriter, The Unmixed hay The Ready? Và một việc bạn sẽ làm trong 14 ngày tới là gì?
Tiếp nối hành trình, TRACK 03 – MIX & MASTER khám phá cách dùng AI để sắp xếp ý tưởng và làm rõ những gì bạn đã có.